Türkiyenin Makarna İhracatı

Makarna  İhracatı

Türkiye’nin ilk makarna ihracatı. makarna sanayinin üretime geçtiği 1922 yılından 48 yıl
sonra. 1970 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu tarihten itibaren makarna ürünleri ihracatımızda.
dönemsel olarak görülen dalgalanmalara rağmen. uzun dönemde önemli artışlar
kaydedilmiştir. 2009 yılında yaşanan küresel kriz neticesinde değer bazında düşüşe geçen
ihracatımız. 2010 yılında krizin etkilerinin azalması sonucu makarna ihracatımız toplam
297 bin ton ve 186 milyon ABD $ düzeyinde gerçekleşerek bir önceki yıla göre miktar
bazında % 39.3. oranında artış. buna karşılık değer bazında da % 24.4’lük bir artış
göstermiştir.

Genel olarak. Türk makarna ihracatının seyrini 1970-1990 ve 1990 sonrası dönemleri
olarak iki ayrı devrede incelemek mümkündür. İlk dönemde makarna ihracatımızın yeni
açılan makarna fabrikalarının devreye girmesi ve mevcut olanların da kapasite
artırımlarına gitmeleri sonucu istikrarlı ve oldukça hızlı bir artış eğilimi içerisine girdiği
görülmüştür. Ancak bu artışlar, makarna ürünlerine yönelik yurt içi talebin bu ürünlere ait
arz miktarıyla paralel seyretmesi ve aradaki miktar farklarının yüksek dış satım
rakamlarına izin vermemesi nedeniyle yüksek seviyelere ulaşamamıştır. 1970 yılında
sadece 13 ton olan makarna ihracatımız, 1980 yılında 169 kat artarak 2.197 ton’a, 1980 –
1990 yılları arasında da 6 kat artarak 13.022 ton’a ulaşmıştır.

1990 ve sonrasını kapsayan ikinci dönemde ise. ihracata yönelik sanayileşme stratejisinin
ağırlıklı olarak uygulanmasıyla ihracat potansiyeli olan firmalar üretim miktarları ve
kapasite kullanım oranlarını artırarak yarattıkları yurtiçi talep fazlası üretimlerini ihracata
yöneltmişlerdir.

Öte yandan. 1990’lı yıllarda Sovyetler Birliğinin dağılması ile birlikte bağımsızlıklarına
kavuşan Türk Cumhuriyetleri’nin yeni pazarlar olarak ortaya çıkması 01.01.1996 tarihinden
itibaren uygulamaya giren Gümrük Birliği anlaşması ve Dahilde İşleme İzin Belgesi
kapsamında ihracatçılara son yıllarda dünya fiyatları üzerinden makarnalık buğday alımı
imkanının sağlanması gibi etkenler makarna ihracatımızın yıllar itibariyle artmasına destek
olmuştur.

Ancak Türkiye’nin makarna ihracatının 30 yıllık seyrinde kaydedilen bütün gelişmelere
karşın son on yıl içerisinde sektörün dış satım gücünü olumsuz yönde etkileyen önemli
olaylar makarna ürünleri ihracatımızın 1999 ve 2000 yılları itibariyle. 1988 yılı seviyelerine
kadar gerilemesine neden olmuştur. Söz konusu olaylar kronolojik bir şekilde
incelendiğinde. 1991 Körfez krizi sonucu 1991 yılı itibariyle 4. büyük makarna ürünleri
pazarımız olan Irak’a konulan ambargo. 1996 yılında en önemli ihraç pazarımız olan
ABD’nin anti Damping ve Telafi Edici Vergi uygulamaya koyması. 1997 Güney Doğu Asya
ve sonrasında da. 1998 Rusya krizleri ihracatçılarımızın potansiyel pazarlarını yeterince
değerlendirememesi sonucunu doğurmuştur.

1989-1995 yılları arasında ABD. 1995-1999 yılları arasında Rusya Federasyonu. 2000
yılında Belçika. ve 2001 yılında Gürcistan makarna ürünleri ihracatçılarımızın yöneldiği en
önemli pazarlar olurken. 2003 ve 2004 yıllarında. Birleşik Arap Emirlikleri ve Azerbaycan
en önemli ihraç pazarlarımız olarak ortaya çıkmışlardır. 2005, 2006, 2007 ve 2008 yılları
içerisinde ise Birleşik Arap Emirlikleri. Irak ve Benin en önemli ihraç pazarlarımız olurken.
2011 yılındaki en önemli ihraç pazarlarımız sırasıyla Angola, Togo, Benin Irak ve Japonya
olmuştur.

Advertisement