İhracat

 TÜRKİYE MAKARNA İHRACATI

Makarna  ihracatı ve Türkiye

www.makarnaturkiye.com sitesinde makarna  ile ilgili öncelikla  makarna ihracatı  hakkında  çok detaylı ve önemli bilgileri bulabilirsiniz

  • Makarna  ihracatı ve makarna  ihracatının türkiyeye önemi nedir?
  • Gıda  ihracatında  toplam  ihracat kalemleri içerisinde  makarna  ihracatının  önemi nedir?
  • Makarna  ihracatında  gelişen pazarlar hangi ülkelerdir?
  • Afrikada gelişen makarna  pazarı  hakkında  bilgiler
  • Makarna  ihracatında dikkat edilecek  önemli konular  nelerdir?
  • Makarna ihracatı ve ithalatı konusunda dünyadaki makarna  üretimi ve makarna talepleri hakkındaki bilgiler?
Yıllar İhracaat (Ton)
2000 27.350
2001 35.950
2002 49.051
2003 68.450
2004 126.810
2005 163.830
2006 193.205
2007 177.114
2008 175.690
2009 215.233
2010 295.916
2011 405.983

 

Türkiye dünya makarna ticaretinde ihracatta İtalyadan sonra 2`nci sırada yer almaktadır.

Ülkemizde makarna ihracatı ilk kez 1970 yılında 13 ton ile başlamış ve sonraki yıllarda sürekli artış kaydedilmiştir. 1990’ lı yılların başında ihracat hız kazanmış, özellikle 1994 yılında itibaren süratle artarak 1997 yılında 136 bin tona ulaşmıştır.

Bilindiği üzere uluslar arası pazarlarda rakip ülkelerin ekonomik ve siyasi güçlerini kullanarak avatajlı bir konumda ihracat yapabildikleri bir gerçektir. Bu çerçevede İtalya, Fransa, İspanya ve Yunanistan gibi AB üyesi makarna ihracatçıları bu pazarlarda kotasız ihracat yapabilirken maalesef ülkemiz önce değer kotasıyla ve 2007 yılından itibarende miktar kotasıyla sınırlandırılmıştır.

Keza Türk makarna sektörü için oldukça önemli bir pazar olan A.B.D.’ye 50 bin ton seviyelerinde makarna ihracatı yapılırken A.B.D.’nin İtalya ve Türk makarnaları için başlattığı anti-damping soruşturması sonucu %48-63 oranlarında anti-damping ve %9-16 oranlarında telafi edici vergileri Türk makarnaları için uygulamaya başlamıştır. Bu yüksek vergiler karşısında A.B.D.’ye yapılan ihracat 1996 yılı sonrasında durma noktasına gelmiştir. 1998 ve 1999 yıllarında bazı üretici firmalar A.B.D. Ticaret Bakanlığı’na müracaat ederek bu vergilerin kaldırılması talebinde bulunmuşlar ve yapılan inceleme sonucunda dört firmanın talebi haklı görülerek anti-damping ve telafi edici vergiler indirilmiştir. Bu olumlu gelişmelere karşın kısa sürede kaybedilen A.B.D. pazarında yeniden yer edinip ihracatı eski seviyelere çıkarmak zor görünmektedir. Nitekim bu ülkeye 2000 yılında ihracatımız 1.193 ton, 2001’de 2.093 ton, 2002’de 3.270 ton ve 2003 yılında da 3.847 tona 2005 yılında 4.038 tona ve 2008 yılında da  294 ton a ulaşmıştır.

1998 yılında meydana gelen ekonomik krize kadar Rusya ve BDT sektörümüz ihracatında çok önemli bir paya sahipti. Özellikle AB`de ve A.B.D.`de karşılaştığımız sorunlar sonucunda ihracatımız hemen tamamen bu ülkelere yönlenmişti. Nitekim sektörümüz ihracatında rekor düzeye ulaştığımız 1997 yılında yapmış olduğumuz 136 bin tonluk makarna ihracatının 122 bin tonu (%90’ı) Rusya ve BDT’ ye yapılmıştı. Krizle beraber 1998 yılında 76 bin tona, 1999 yılında 6.000 tona ve 2.000 yılında da 1.600 tona düşmüştür. Bu düşüş devam etmiş ve 2003 yılında 85 ton olarak gerçekleşmiştir. Bu düşüşün önemli nedenlerinden biri de Rusya Federasyonu’nun makarna sektörüne yeni yatırımlar yaparak üretim kapasitesini süratle artırması ve kendi kendine yeterli duruma gelmesidir.

Tek pazara yönelmenin sıkıntısını ve zararını gören makarna sektörü yaşadığı bu olumsuzluklar sonucunda yeni pazar arayışlarına yönelmiştir. 2001 yılından itibaren sektör yeni pazarlar aramaya başlamış, bu yoğun sonucu olarak 2001 yılı ihracatımız 36 bin ton olarak gerçekleşmiş ve Gürcistan, Lübnan, Japonya gibi yeni pazarlara ihracata yapmıştır. Yakaladığı yükselme eğilimi ile ihracatına devam eden sektörümüz, Dubai, Azerbaycan, BEA gibi Asya ülkeleri yanısıra birçok Afrika ülkesine de ihracat yapmaya başlamış, 2002 yılında 49 bin ton, 2003 yılında da 68 bin ton makaran ihracatı yapmıştır. 2004 yılında 126 bin tonu bulan  makarna ihracatımızın 2005 yılında 163.830 ton ve 2006 yılında da 193.205 tonu bulmuştur. makarnalık buğday üretiminin gerek yurdumuzda ve gerekse dünya da yeterli olmaması sonucu dünya fiyatları anormal yükselmiş neticede ihracatımız bundan fevkalade etkilenmiştir. Bu nedenle 2007 yılında ise ihracatımız 177.114 tona 2008 yılında da 178.022 ton a  gerilemiştir.

 

DÜNYA MAKARNA İHRACATI

Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya makarna ihracatı 2007 yılında 5,5 milyar $ değerinde gerçekleşmiştir. İtalya 2,2 milyar $ ve %38,9 pay ile en büyük ihracatçı konumundadır. İtalya’yı Çin, Belçika, ABD, Güney Kore, Tayland, Almanya, Fransa ve Kanada izlemiştir. 1995 yılında %3 pay ile dünyanın üçüncü makarna ihracatçısı olan Türkiye, 2007 yılında 10. sıraya gerileyerek pazar payı %2,0 olmuştur. 2008 yılında dünya ihracatında 9. sıraya yükselen Türkiye dünya ihracatından da %2,5 pay almıştır.

2008 yılında ise dünya makarna ihracatı miktar bazında %52 artışla 6,3 milyon ton olurken, değer bazında %30,3 artışla 7,2 milyar $ seviyesinde gerçekleşmiştir. Dünya makarna ihracatından İtalya %41,1 pay alırken, Çin %7,6, Belçika %4,7 ve ABD %4,0 pay almıştır. İlk on beş ülke arasında en önemli ihracat artışı %68,6 ile Türkiye’de görülürken, Türkiye’yi %41,1 ile Endonezya, %41,0 ile Tayland ve %37,6 ile İtalya takip etmektedir.

Tablo 1.3.1: Başlıca Makarna İhracatçısı Ülkeler –  Miktar (ton) = M, Değer (1000$) = D

    2006 2007 2008 2008
Sıra Ülkeler Miktar Değer  B.F.* M D B.F.* M D B.F.* Pay
(%)
1 İtalya 1.761.097 1.759.003 999 1.791.658 2.151.389 1.201 1.700.033 2.960.646 1.742 41,1
2 Çin 416.502 492.459 1.182 406.887 503.243 1.237 443.486 549.648 1.239 7,6
3 Belçika 119.416 239.675 2.007 121.747 266.248 2.187 126.038 335.299 2.660 4,7
4 ABD 141.811 212.110 1.496 158.541 248.698 1.569 184.551 291.206 1.578 4,0
5 Tayland 67.574 102.802 1.521 96.099 165.931 1.727 105.765 233.997 2.212 3,2
6 Fransa 79.380 137.500 1.732 77.586 150.293 1.937 85.083 206.171 2.423 2,9
7 Almanya 57.520 120.784 2.100 65.409 150.732 2.304 75.199 200.583 2.667 2,8
8 G. Kore 56.110 165.988 2.958 58.075 179.366 3.089 60.189 200.281 3.328 2,8
9 Türkiye 191.997 80.319 418 177.971 107.889 606 175.614 181.953 1.036 2,5
10 Kanada 74.657 138.222 1.851 71.141 140.853 1.980 55.071 144.679 2.627 2,0
11 Endonezya 75.672 61.741 816 88.651 79.658 899 86.544 112.369 1.298 1,6
12 Vietnam 38.523 70.543 1.831 50.820 82.346 1.620 58.725 110.326 1.879 1,5
13 Avusturya 38.535 87.787 2.278 36.753 94.711 2.577 35.330 109.577 3.102 1,5
14 Hollanda 28.753 62.590 2.177 37.966 91.265 2.404 34.030 92.392 2.715 1,3
15 Rusya 52.346 41.602 795 67.285 64.470 958 65.371 83.869 1.283 1,2
AB-27 2.310.697 2.723.344 1.179 2.353.696 3.263.123 1.386 2.295.323 4.362.702 1.901 60,6
Diğer 847.764 917.360 1.082 866.079 1.049.176 1.211 3.051.657 1.387.903 455 19,9
Toplam 4.047.657 4.690.485 1.159 4.172.668 5.526.268 1.324 6.342.686 7.200.899 1.135 100,0

Kaynak: Birleşmiş Milletler İstatistik Bölümü, 2009

* Birim Fiyat ($/ton)

2007 yılına göre miktar bazında ihracat düşüşünden sonra ülkemiz 2008 yılı dünya makarna ihracatından miktar bazında %2,8 pay alarak İtalya, Çin ve ABD’den sonra 4. sırada yer alırken, değer bazında ise %2,5 pay alarak 9. sırada yer almıştır.

Grafik 1.3.1: En Çok Makarna İhraç Eden Ülkeler (2008)

Türkiye 2012 makarna  ihracatı:

TÜRKİYE’NİN MAKARNA İHRACATI

OCAKŞUBAT 2012
SIRA

ÜLKE

MİKTAR (KG) DEĞER ($)

1

ANGOLA 11.824.045 8.140.592

2

IRAK 5.620.979 3.262.161

3

JAPONYA 3.645.103 3.127.254

4

TOGO 4.302.968 2.929.588

5

NIJER 3.748.586 2.698.279

6

KAMERUN 3.155.690 2.169.261

7

KONGO 2.790.250 2.037.375

8

MORİTANYA 2.859.600 1.989.569

9

BENİN 2.688.544 1.825.173
10 B.A.E. 2.478.996 1.724.995
11 CIBUTI 2.130.758 1.573.745
12 İSRAİL 2.132.262 1.501.231
13 TANZANYA 2.115.230 1.479.981
14 AZERBAYCAN 1.931.649 1.445.676
15 GANA 1.936.460 1.352.558
16 ALMANYA 1.499.992 1.162.286
17 GÜNEY KORE 1.131.600 930.521
18 LÜBNAN 1.350.544 886.887
19 İNGİLTERE 928.040 695.241
20 FİLDİŞİ SAHİLİ 975.000 658.200
21 VENEZUELLA 748.800 542.880
22 GINE 736.040 526.936
23 S.ARABİSTAN 652.221 506.727
24 KENYA 718.000 497.823
25 ÇİN 638.910 461.124
26 MISIR 606.835 455.389
27 MADAGASKAR 532.750 385.813
28 HAITI 497.700 342.736
29 MOZAMBİK 497.100 333.796
30 GABON 432.950 305.573
31 GÜNEY AFRİKA 445.571 297.682
32 SOMALI 418.000 296.540
33 LİBYA 398.550 294.149
34 BOSNA-HERSEK 350.704 272.859
35 TÜRKMENİSTAN 348.035 265.880
36 YEMEN 366.800 260.144
37 KKTC 352.932 255.601
38 ABD 317.553 247.681
39 TAYVAN 314.000 242.495
40 ARNAVUTLUK 369.073 230.259
41 HOLLANDA 283.490 204.683
42 HONG KONG 272.426 198.445
43 SINGAPUR 297.640 192.280
44 ÜRDÜN 248.389 174.700
45 GAMBIYA 233.348 156.450
46 UKRAYNA 172.800 127.268
47 MALEZYA 162.000 124.465
48 ETİYOPYA 150.000 110.040
49 SENEGAL 160.000 109.410
50 MAURİTİUS 157.500 108.218
51 KOSTARIKA 154.000 107.050
52 BELÇİKA 119.025 88.380
53 SIERRA LEONE 122.574 85.488
54 KONGO 104.000 80.520
55 GÜRCİSTAN 118.403 77.839
56 FRANSA 100.120 76.404
57 EKVATOR GİNESİ 102.320 76.243
58 AVUSTURYA

97.610

73.512
59 BULGARİSTAN 107.260 73.143
60 KANADA

93.000

72.869
61 GINE-BISSAU 107.000 70.758
62 CAD 102.000 66.400
63 NAMİBYA 100.048 66.139
64 TRINIDAD VE TOBAGO

71.850

64.869
65 RUANDA

83.000

63.080
66 AVUSTRALYA

78.680

61.191
67 BANGLADEŞ

78.300

57.644
68 FAS

68.500

56.217
69 UGANDA

78.000

56.160
70 HINDISTAN

71.425

54.910
71 BURKİNA FASO

76.500

54.580
72 İSVEÇ

66.499

53.493
73 NEPAL

69.250

51.697
74 LİBERYA

72.000

50.735
75 ORTA AFRİKA CUMH.

67.500

50.105
76 ENDONEZYA

65.170

49.674
77 PANAMA

61.750

46.968
78 KOSOVA

54.304

44.497
79 TAYLAND

50.000

42.540
80 MOLDAVYA

60.000

41.560
81 DOMINIK CUMHURIYETI

37.300

37.385
82 PORTEKİZ

54.000

37.352
83 BAHREYN

49.400

32.830
84 ÇEK CUMHURİYETİ

40.220

32.200
85 FİLİSTİN

46.200

30.492
86 YUNANİSTAN

44.370

29.614
87 DANİMARKA

31.610

22.958
88 KUVEYT

30.300

21.278
89 BAHAMALAR

18.660

20.272
90 LİTVANYA

26.000

19.760
91 CAPE VERDE

26.500

18.620
92 İSVİÇRE

27.090

18.308
93 YENI ZELANDA

20.000

17.130
94 MALDİV ADALARI

21.500

16.300
95 MALTA

22.800

15.960
96 MOGOLISTAN

19.104

13.388
97 SUDAN

19.000

13.300
98 KATAR

19.038

12.755
99 UMMAN

18.800

12.118
100 GRENADA

10.000

12.000
101 KIRGIZİSTAN

16.590

11.628
102 KAZAKİSTAN

9.395

11.541
103 AFGANİSTAN

16.636

10.343
104 MAYOTTE

12.650

9.239

105 MAKEDONYA

10.300

8.526

106 SEYŞEL ADALARI VE BA

10.160

7.769

107 İSPANYA

10.440

7.651

108 BURSA SER.BÖL.

9.294

7.046

109 ARJANTİN

5.000

3.850

110 NORVEÇ

1.500

1.512

111 MENEMEN DERİ SER.BÖL.

1.630

1.108

112 İRAN

480

456

113 EGE SER. BÖL.

110

116

114 PAKISTAN

100

116

TOPLAM 74.412.676 52.548.199

Kaynak: Tüm İhracatçı Birlikleri Kayıtları