Türkiye’nin Makarna Üretimi Ve Tüketimi

Türkiye’de makarna üretimi yıllar itibariyle artış göstermekle birlikte
son yıllarda iç ve dış talep gelişmeleri sonucu dalgalı bir seyir izlemektedir.
Üretimi belirleyen unsurların başında sert durum buğdayının
rekoltesi gelmekte ve rekoltenin düşük olduğu yıllarda ise
üretim artışı yavaşlamaktadır.

1990’lı yıllara kadar talep, üretim artışına paralel bir seyir izlerken
bu yıldan sonra ihracat artışına bağlı olarak üretim yurt
içi talepten daha fazla artmıştır. 1985 yılında 217 bin ton olan
makarna üretimi 1990 yılında yüzde 35,9 oranında artarak 295
bin tona, 1995 yılında ise yüzde 39,3 artışla 411 bin tona ulaşmıştır.
1997 yılında, iç pazarda süper marketlerdeki hızlı gelişim ve perakende
gıda ticaretindeki payların artması, sektörel reklam ve
tanıtım faaliyetlerinin başarılı geçmesi, yeni yatırımların devreye
girmesi ve en önemlisi ihracatın 136 bin tona ulaşması sonucu üretim
455 bin tona ulaşmıştır.
1998 ve 1999 yıllarında ise dünyada yaşanan global kriz ve Rusya
krizine bağlı olarak sektörde faaliyet gösteren firmalar, özellikle
Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu ülkelerinde büyük pazar
kaybına uğramış, ihracattaki azalışa bağlı olarak, üretim bir önceki
yıla göre 31 bin ton azalırken, ihracattaki azalma 42 bin ton
olmuştur.

1998 yılında da iç talepteki artış devam etmiş ancak 2000 yılının
Kasım ayından sonra Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz ve bu krizin
2001 yılında da devam etmesi, aşırı rekabet içinde ve zor durumda
bulunan sektörü, olumsuz yönde etkilemiş ve iç talep daralmıştır.
2000 krizi ile birlikte bazı firmalar üretime ara vermek durumunda
kalmışlardır. Bir kısmında kapasite kullanım oranları %25’lere
kadar düşmüştür. Firmalar daralan talep karşısında yurt içi talebi

canlandırmak için artan maliyetlerine rağmen fiyat seviyesini aynı
tutmaya çalışmış, ayrıca TL’nin aşırı değer kaybı sonucu ihracat faaliyetlerine
önem vererek ihracatlarını artırmışlardır. Günümüzde
dünya buğday üretiminde dokuzuncu, makarna üretiminin temel
hammaddesi olan durum buğdayı üretiminde de ülkeler bazında
altıncı sırada bulunan Türkiye, 606 bin tonluk üretimle dünya makarna
üretiminde de 5. sırada yer almaktadır.
Dünyada makarna ürünlerine olan genel talep istikrarlı bir artış
içinde olmasına rağmen Türkiye’deki makarna tüketimi beklenen
düzeye ulaşmamış olup, ayrıca, bölgesel farklılıklar da göstermektedir.
Bu arada Türkiye’de makarna kültüründe henüz gerçek anlamda
gelişmemiş olması da tüketimde beklenen artışların yaşanmasını
engellemektedir.

Advertisement