Türkiyenin Makarna Üretimi

Türkiyenin Makarna Üretimi

Türk gıda sanayinin öncü sektörlerinden biri olan makarna sanayinin temelleri ülkemizde
Cumhuriyetin ilk döneminde atılmıştır. Ülkemizde makarna daha önce erişte adı altında
tamamı evlerde yapılan ve tüketilen bir ürün iken, 1922 yılında İzmir – Bayraklı’da kurulan
ilk makarna fabrikasının faaliyete geçmesiyle bu ürünün ülkemizdeki sanayi tipi üretimine
geçilmiştir. Bu tarihten, 1950’lere kadar küçük işletmelerde ve düşük kapasitelerde yapılan
üretim, yerini 1960’larda yüksek kapasiteli, büyük işletmelere devretmiş ve toplam kurulu
üretim kapasitesi 1960 – 1970 yılları arasındaki on yıllık süreçte yaklaşık 3 kat artmıştır.
1970’li yıllarda modern teknoloji ile donatılmış büyük tesislerin birbiri ardına açılmasıyla
sektördeki ivme artmış ve 1980 yılı itibariyle yeni açılan fabrikaların yanısıra, mevcut
fabrikaların da kurulu kapasitelerini artırmaları sonucu toplam 6 fabrikada 250 bin ton’luk
bir üretim kapasitesine ve 110 bin ton/ yıllık bir üretim hacmine ulaşılmıştır.
1990’lı yılların başlarından itibaren ülke çapında ihracata yönelik sanayileşme stratejisinin
ağırlıklı olarak uygulanmasıyla makarna ihracatımızda görülen canlanma, iç talepteki eş
zamanlı büyüme ile paralel gelişince, makarna sektöründe faaliyette bulunan büyük
© Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 2
fabrikalar kapasitelerini artırma yoluna gitmişler ve 1997 yılında toplam kurulu kapasite
710 bin ton/yıl seviyesine çıkmıştır.,
Bugün, Türk makarna sanayi içerisinde, bölgesel talebi karşılamaya yönelik çalışan
tesislerin yanısıra, teknolojik açıdan gelişmiş ülkelerle rekabet edebilecek düzeye gelmiş,
üretiminin önemli bir bölümünü ihracata yönlendirmiş, büyük entegre tesisler de dahil
olmak üzere çok sayıda fabrika faaliyet göstermektedir. Türkiye, artık, 1.000.000 tonun
üzerindeki kurulu kapasitesi ile dünyanın en büyük makarna üreticisi ülkelerden birisidir.
Sektördeki mevcut üretim tesisleri, coğrafi dağılım açısından makarna üretiminde ana girdi
olan sert durum buğdayının yetişme alanları olan Güney Doğu Anadolu, Orta Anadolu ve
Batı Anadolu bölgelerinde yoğunlaşmaktadır.
Ülkemizde makarna üretimi yıllar itibariyle artış göstermekle birlikte özellikle son yıllarda iç
ve dış talepde görülen dalgalanmalar sonucu inişli çıkışlı bir seyir izlemektedir. Üretimi
belirleyici unsurların başında sert durum buğdayının rekoltesi gelmekte ve rekoltenin
düşük olduğu yıllarda üretim yavaşlamaktadır.
Türkiye’nin Makarna Üretimi (Ton)

Yıl Üretim Yıl Üretim

*Türkiye Makarna Sanayicileri Derneği

Makarna, yüksek besin değeri, ucuz fiyatı, kolay depolanabilmesi ve hazırlanması,
üretiminde kullanılan modern teknoloji, kolay bulunabilmesi ve ilave soslarla besin
değerinin ve lezzetinin artırılabilmesi gibi özellikleri ile kullanımı dünyadaki eğilime paralel
olarak Türkiye’de de artan bir üründür. Ancak. yıllar itibariyle istikrarlı bir şekilde artan iç
talebe karşın. kişi başına tüketim sektörde söz sahibi ülkelerin değerlerinden geri
kalmaktadır. 2010 yılı itibariyle Türkiyedeki kişi başına düşen tüketim miktarının 6,1 kg
olduğu tahmin edilmektedir.

Ülkemizdeki kişi başına makarna tüketiminin bölgesel dağılımı incelendiğinde. Marmara

Bölgesinin 6.4 ‘lük bir oranla ilk sırayı aldığı ve bu bölgeyi sırasıyla Ege ve İç Anadolu
Bölgelerinin izlediği görülmektedir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri. bu tür ürünlerin
daha çok evlerde hazırlanması ve geleneksel yemek alışkanlıklarında makarnaya ikame
ürünler olan bulgur ve eriştenin büyük yer tutması nedenleriyle makarna tüketiminin
yaklaşık 3.6 kg gibi düşük seviyelerde gerçekleştiği bölgeler olarak ortaya çıkmaktadır.
Yine bölgeler bazında son üç yıllık tüketim rakamlarına göre yapılan bir değerlendirmede
makarna ürünlerinin İç Anadolu Bölgesinde tüketiminin hızlı bir gelişim gösterdiği ve
Akdeniz bölgesinde ise büyük ölçüde turizmin etkisiyle talep canlanması yaşayan
“Catering” sektörünün ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde arttığı görülmektedir.
© Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 3
Ülkemizde makarna çeşitleri arasında daha çok çubuk. spagetti. erişte. tırtıl. lokma.
bamya. midye. burgu ve fiyong şeklinde makarnalar tüketilmekte olup. son yıllarda ihraç
amaçlı değişik çeşitlerde makarnalar da firmalarımızın ürün yelpazelerinde yerlerini
almaktadır. Ayrıca. tel. arpa. harf ve yıldız şeklindeki şehriyeler ve kuskus da tüketiciler
tarafından yoğun olarak rağbet görmektedir.

Advertisement